Από τη Σμαράγδα στη Μαρία Λύντια Τρίχα: Μυθιστόρημα -

Για το μυθιστόρημα «Από τη Σμαράγδα στη Μαρία» της Λύντιας Τρίχα γράφει η Σοφία Σιγάλα

Η Λύντια Τρίχα δημιουργεί ένα μυθιστόρημα εξαιρετικά ενδιαφέρον. Η θεματολογία του, αν και, σύμφωνα με τον τίτλο του, αναφέρεται στις γυναίκες των σπουδαίων πολιτικών και ιστορικών προσώπων της προεπαναστατικής και μετεπαναστατικής περιόδων της Ελλάδας καταφέρνει να αποτυπώσει με ευκρίνεια, αμεσότητα και ιστορική ακρίβεια τις κρίσιμες και ουσιαστικές στιγμές της ελληνικής Ιστορίας.

Οι ματιές και η αντίληψη τριών γενεών γυναικείων προσώπων έχουν διαφορετικές και ελκυστικές ερμηνείες, ενώ η μια από την άλλη φανερώνουν τις κοινωνικές αντιλήψεις και συνθήκες της εποχής για το γυναικείο φύλλο.

Από τη Σμαράγδα στη Μαρία

Το μυθιστόρημα «Από τη Σμαράγδα στη Μαρία» εξελίσσεται μέσα από τις αφηγήσεις των ηρωίδων. Μαρτυρίες, αλλά και ημερολογιακές καταγραφές, που δίνουν πάντα σε ένα μυθιστόρημα ύφος και δυνατό χαρακτήρα, εμπλουτίζουν την αφήγηση και μετατρέπουν το μυθιστορηματικό κείμενο σε μια πιο ελκυστική ανάγνωση.. Φανταστικές αλλά με ρεαλισμό δοσμένες και ιστορικά γεγονότα είναι οι σπόνδυλοι που, όταν ο αναγνώστης ενώσει, θα περιηγηθεί την Ιστορία μέσα από μια ανθρώπινη διάσταση.

Στην ουσία του, το μυθιστόρημα κινείται γύρω από τις γυναίκες στη ζωή του Χαρίλαου Τρικούπη, παρ΄όλα αυτά, μέσα από τη μυθιστορηματική διήγηση και την εναλλαγή αφηγήσεων ο αναγνώστης μαθαίνει για το σύνολο των ιστορικών προσώπων που καθόρισαν το ελληνικό πολιτικό πλαίσιο.

Η Λύντια Τρίχα ξεκινάει με τη Σμαράγδα Καρατζά, κόρη του Ιωάννη Καρατζά, και το μακρύ ταξίδι της οικογένειας από την Κωνσταντινούπολη στη Βλαχία, όπου ο πατέρας της θα γίνει ηγεμόνας της χώρας. Η γιαγιά του Τρικούπη θα παντρευτεί τον Νικόλαο Μαυροκορδάτο και θα ακολουθήσει τον βίο του και τις πολιτικές διακυμάνσεις που θα καθορίσουν την ελληνική ιστορία. Από την άλλη πλευρά, η Αλεξάνδρα Τρικούπη, από το επαναστατημένο Μεσολόγγι θα αφηγηθεί τις δικές τις αναμνήσεις και όλα όσα σημάδεψαν τη ζωή που διένυσε. Η Αικατερίνη, μητέρα του Τρικούπη θα εκμυστηρευτεί στον αναγνώστη τη ζωή της και του συζύγου της στην Ευρώπη, που αναγκάστηκαν να ζήσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα και η Χαρίκλεια, η σύζυγος του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, θα δώσει μια απολαυστική και καυστική αφήγηση στο μυθιστόρημα. Η Σοφία Τρικούπη, μια ισχυρή προσωπικότητα που θα διανθίσει το μυθιστόρημα με ιστορικές αλήθειες, με λεπτομέρειες της εποχής που ζει και μια ημερολογιακή αναφορά που δίνει ύφος στη συνέχεια του βιβλίου. Τέλος η Μαρία φον Τράουτενμπεργκ θα ορίσει τις τελευταίες στιγμές του Τρικούπη και θα φωτίσει πιο προσωπικές στιγμές του πολιτικού.

Μαρία Α’ , του Οίκου των Τυδώρ: Η Bloody Mary…

Σχολιάζοντας και αναλύοντας τις γυναίκες στο πέρασμα του χρόνου

Το μυθιστόρημα «Από τη Σμαράγδα στη Μαρία» έχει μια πορεία στην οποία ο αναγνώστης μπορεί να επισημάνει αρκετά στοιχεία που καθορίζουν το ύφος και τον χαρακτήρα του.

Οι τεκμηριωμένες ιστορικά «συνισταμένες» του βιβλίου δίνουν στο κείμενο την ιδιότητα μιας αληθινής καταγραφής – περιγραφής που αφορούν την έρευνα και τη μελέτη της συγγραφέως. Με αυτά τα δεδομένα η ιστορική πλευρά του μυθιστορήματος καλύπτει μια μεγάλη και σημαντική περίοδο (1784-1897) τόσο για την πορεία της Ελλάδας όσο και για τις ρίζες και την πορεία του Χαρίλαου Τρικούπη.

Παράλληλα οι αφηγήσεις των γυναικών που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη ζωή του αποκτούν μια δική τους η καθεμιά υπόσταση και συνθέτουν έναν κόσμο ενδιαφέροντα για τον αναγνώστη. Ποια είναι η η γυναικεία ματιά στα πολιτικά , ιστορικά και κοινωνικά τεκταινόμενα της εποχής που βιώνουν; Πώς αντιμετωπίζουν τις αλλαγές στη ζωή τους μετά τις αποφάσεις που παίρνονται για την πορεία που θα έχει της καθεμιάς ξεχωριστά;

Ξεκινώντας από το τέλος του 18ου αιώνα, με τη Σμαράγδα αρχικά, η Λύντια Τριχά αναπαριστά τη θέση της γυναίκας και την ελάχιστη γνώμη που έχει στις αποφάσεις για την ίδια τη ζωή της. Η Σμαράγδα είναι μια γυναίκα της εποχής της, ταγμένη στην προσήλωση στα οικογενειακά ήθη, στο σεμνό και κατά κανόνα συμπεριφορικό προφίλ της τάξης και του κοινωνικού της στάτους. Η δυναμική της αρχίζει να διαφαίνεται όταν πια η ζωή της μπει σε νέα συνθήκη. Υπεύθυνη στην οικογένεια που δημιούργησε. Η ανατροφή της στην Κωνσταντινούπολη της δίνει τα εχέγγυα για να σταθεί επάξια στον ρόλο που της αναλογεί στην ιστορική και πολιτική σκακιέρα στην οποία παίρνει μέρος.

Με τη Χαρίκλεια Τρικούπη, την άλλη γιαγιά του Χαρίλαου, τα πράγματα διαφέρουν. Η Χαρίκλεια θα μεγαλώσει στον κλειστό επαρχιώτικό κόσμο του Μεσολογγίου, αλλά και στις μεγάλες ιστορικές ανακατατάξεις που θα λάβουν χώρα στον μαρτυρικό τόπο. Μια γυναίκα χαμηλών τόνων, ήπιου χαρακτήρα που θα τεκμηριώσει την ίδια της την υπόσταση με τις εξομολογητικές της αφηγήσεις. Η Αικατερίνη, μητέρα του Χαρίλαου Τρικούπη θα ζήσει σε άλλη εποχή, θα γνωρίσει στον αναγνώστη την Ευρώπη των αρχών του 19ου αιώνα, τις πολιτικές και διπλωματικές συνθήκες αλλά και το μέτρο της Ελλάδας στα σαλόνια της Ευρώπης, όπως και η Χαρίκλεια Μαυροκορδάτου που θα δώσει χαρακτήρα εκρηκτικό στην αφήγηση.

Όσο προχωράει ο χρόνος, οι γυναίκες που πλαισιώνουν τη ζωή του Χαρίλαου Τρικούπη αλλάζουν κατά κάποιον τρόπο μορφή. Με τη Σοφία, αδελφή του Τρικούπη, θα γνωρίσουμε τη νέα υπόσταση της γυναίκας, που παύει να είναι η πειθήνια φιγούρα της οικογενειακής εστίας. Η Σοφία Τρικούπη θα ασχοληθεί με την πολιτική, έστω και πίσω από την επιβλητική παρουσία του αδελφού της. Θα αρθρώσει λόγο και γνώμη, θα επιλέξει τον τρόπο με τον οποίο θα πορευτεί στη ζωή της. Θα μείνει σκιά με δύναμη και επιρροή στις πολιτικές του πράξεις. Η Μαρία φον Τράουτενµπεργκ είναι ήδη μια απελευθερωμένη γυναίκα που έχει τραβήξει τον δικό της δρόμο και θα επιλέξει τον έρωτα και την πίστη στον άνδρα που αγάπησε.

Συμπεράσματα

Μέσα από τις αφηγήσεις και τις ημερολογιακές μορφές που παίρνει το μυθιστόρημα «Από τη Σμαράγδα στη Μαρία» γίνεται γνωστός στον αναγνώστη ο κόσμος των γυναικών και ο τρόπος που ερμηνεύουν τις πράξεις των σπουδαίων πολιτικών τους συζύγων και τέκνων. Θα ανακαλύψει, μέσα από τη μυθιστοριογραφία την απτή πλευρά της Ιστορίας. Μέσα από σκέψεις, φόβους, αμφιβολίες, συναισθηματικές καταθέσεις θα πληροφορηθεί για τα κοινωνικοπολιτικά και πολιτιστικά στοιχεία της εποχής, τον τρόπο που βιώνονται ανθρώπινα οι μεγάλες αποφάσεις. Θα κατανοήσει με τρόπο θαυμαστό την Ιστορία και τα πρόσωπα που τη διαδραμάτισαν.

Το μυθιστόρημα «Από τη Σμαράγδα στη Μαρία» είναι ένας φορέας γνώσης και κατανόησης των ιστορικών πεπραγμένων με έναν τρόπο πρωτότυπο, μέσα από τη φωνή των γυναικών, μέσα από την ανθρώπινη πλευρά που δεν διαφαίνεται στα ιστορικά βιβλία.

Οι γυναίκες ηρωίδες του μυθιστορήματος δίνουν ένα διαφορετικό στίγμα για την εποχή που διαδραματίζονται οι ιστορίες τους. Καταφέρνουν μέσα από τη θέση που τάχθηκαν να «υπηρετούν» να διατρανώσουν τη φύση τους και τη δυναμική τους. Όσο οι εποχές αλλάζουν οι γυναίκες αυτές μεταμορφώνονται σε στοχαστικές φιγούρες που καταφέρνουν να μεταφέρουν τις αλήθειες τους, αλλά και τη βιωματική τους ιστορική υπόσταση. Καταφέρνουν να φανούν, να γίνουν ορατές και να αναδείξουν τη σπουδαιότητα της θέσης και της συνθήκης που η καθεμιά βιώνει. Έτσι γίνονται πρωταγωνίστριες της ζωής τους και οδηγοί στα χνάρια της Ιστορίας.